Buddhavacana
                                                                                                  "woorden van de Ontwaakte"
 


Voordracht, door Ajahn Brahm, over gelijkheid tussen man en vrouw,
verhinderd
.

Gelijkheid tussen man en vrouw staat bij de millennium voornemens van de Verenigde Naties op nummer drie (United Nations Millennium Development Goals). Belangrijk genoeg voor de VN om dit eens onder de aandacht te brengen en welke gelegenheid is hiervoor meer geschikt dan een Boeddhistische feest. Tenslotte staat het boeddhisme symbool voor verdraagzaamheid, mededogen en gelijkheid.

Ajahn Brahm was als gastspreker uitgenodigd op de door de VN officieel erkende feestdag van Vesak. Deze viering vond in mei plaats in Hanoi, Vietnam. De avond voor zijn speech kreeg de monnik te horen dat zijn voordracht, nochtans goedgekeurd door het organiserend comité, niet kon/mocht doorgaan.

Wat hieraan vooraf ging:

Ajahn Brahmavamso Mahathera (meestal afgekort tot Ajahn Brahm) werd als Peter Betts geboren in Londen, in 1951. Na zijn studies in de theoretische fysica trok hij naar Thailand. Hij werd tot monnik gewijd op de leeftijd van 23 jaar en trainde vervolgens negen jaar onder de leiding van Ajahn Chah.
Begin jaren tachtig werd hem gevraagd naar Australië te gaan waar hij samen met Ajahn Jagaro het Bodhinyana klooster (genoemd naar zijn leraar Ajahn Chah Bodhinyana) oprichtte. Half de jaren negentig werd hij abt van het klooster. Ook was hij actief betrokken bij de oprichting van het Dhammasara nonnen klooster.

Op 22 oktober 2009 wijdde hij in het Bodhinyana klooster vier vrouwen tot bhikkhuni, non in de theravada traditie. Dit zorgde voor protest bij de Thaise gezagdragende monniken.
Waarom? Hier volgt de ‘officiële’ versie:

De bloeiperiode van het boeddhisme in Thailand situeert zich in de 12de en 13de eeuw. De daarop volgende 500 jaar kende het land veel onlusten en hadden de inwoners wel iets anders aan hun hoofd dan een spiritueel pad te volgen. Dit betrof vooral de vrouwen. De bhikkhuni (volledig gewijde nonnen) lijn liep dan ook dood. In de volgende eeuwen werd geen moeite gedaan om deze te herstellen. Tot in 1927 een zekere Narin Bhasit aan de monniken vroeg om zijn twee dochters tot non te wijden. Niks bijzonders, zou je zeggen, ware het niet dat deze Narin Bhasit een controversiële liberale politieker was, die openlijk durfde om de mahatheras, de raad der ouderen, de monniken dus, te beschuldigen van gemakzucht en luiaardij. Zijn verzoek, dat eerder politieke dan spirituele intenties had werd dan ook prompt door de monnikengemeenschap en de Koninklijke familie afgewezen. (nota: in Thailand is de koning het hoofd van de Boeddhistische gemeenschap en is de vinaya, de kloosterregels nauw verweven met de burgerlijke wetgeving). Narin Bhasit legde het negatief advies naast zich neer en liet op een lapje grond een klein klooster bouwen voor zijn twee dochters en nog een 8 tal andere vrouwen. Op vraag van de monniken greep de regering in en ontnam de vrouwen letterlijk de nonnenkleren. Een jaar later, in 1928, werd het verbod om vrouwen tot bhikkhuni te wijden, in een wet vastgelegd. Deze wet geldt nog steeds en wordt door de monnikengemeenschap te pas en te onpas gebruikt als verontschuldiging voor het niet kunnen/willen herstellen van de bhikkhuni traditie. Zo van: "Ja we willen wel, maar spijtig, de wet verbiedt het ons; vraag het binnen tien jaar nog eens". (1)

Terug naar Ajahn Brahm.

Na de nonnenwijding in 2009 werd Ajahn Brahm op het matje geroepen. Hij moest zich bij de Thaise monnikengemeenschap komen verantwoorden. Eigenlijk werd van hem verwacht dat hij openlijk fout zou bekennen en de wijding aldus ongedaan zou maken. Maar dit deed Ajahn Brahm niet. Vol vuur verdedigde hij, zich baserend op de vinaya, de kloosterregels, de rechtsgeldigheid van de wijding. Maar hier hadden de leidinggevende monniken in Thailand geen oren naar. Ajahn Brahm en de aan hem verbonden kloosters werden uit de woudtraditie van Ajahn Chah geschrapt.

We zijn nu vijf jaar verder en ofwel waren de organisatoren van de Vesak viering bij de VN niet op de hoogte van de voorgeschiedenis, ofwel van mening dat de plooien ondertussen wel waren platgestreken. Niet dus. Daarbij komt nog dat Ajahn Brahm in april dit jaar opnieuw vier vrouwen de nonnenwijding had gegeven. (2)

Maar de toespraak van Ajahn Brahm is niet verloren. Op de website van ‘the Buddhist Channel’(3) vind je de volledige tekst terug.

Mijns inziens heeft Ajahn Brahm een solide case. Heeft de Boeddha, zoals neergeschreven in de Pali-Canon, niet gezegd dat er pas sprake kan zijn van een boeddhistische gemeenschap als de vier ‘pijlers’ - monniken, nonnen, mannelijke en vrouwelijke lekenvolgelingen -vertegenwoordigd zijn?

1.’Women in Buddhism’ Ven. Chatsumarn Kabilsingh Ph. D Samaneri www.buddhanet.net

2.’Nieuws over boeddhisme. Juni 2014’ www.buddha-dharma.eu

3.’Paper on gender equality by Ajahn Brahm blocked at UN Day of Vesak in Vietnam’ www.buddhistchannel.tv